โครงการวิจัยประจำปี : 2558
ชื่อโครงการวิจัย : โครงการติดตามและประเมินผลโครงการฉลาดทำบุญด้วยจิตอาสา ปี4
หัวหน้าโครงการ : ดร.จิรัฐกาล พงศ์ภคเธียร
นักวิจัยร่วม : ดร.สุปรียส์ กาญจนพิศศาล และ ภญ.ชรรินชร เสถียร
ประเภทของโครงการ : โครงการบริการวิชาการ
ปีงบประมาณ : 2558
แหล่งเงินทุน  
ทุนภายนอก : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
 

บทสรุปผู้บริหาร

 

      โครงการฉลาดทำบุญด้วยจิตอาสาปี 4 เป็นโครงการที่เครือข่ายพุทธิกาเพื่อพระพุทธศาสนาและสังคมมุ่งหวังที่จะสร้างวัฒนธรรมฉลาดทำบุญด้วยจิตอาสาให้เกิดขึ้นในสังคมไทย โดยมีวัตถุประสงค์หลัก 3 ข้อในการดำเนินโครงการ คือ

1) เพื่อเผยแพร่แนวคิดฉลาดทำบุญจากการทำงานอาสาสมัครตามหลักพระพุทธศาสนา

2) เพื่อสนับสนุนให้เยาวชนคนหนุ่มสาวเข้าถึงความสุขอันประณีตและเกิดจิตสำนึกอาสาสมัครในการบำเพ็ญประโยชน์เพื่อส่วนรวม และ

3) เพื่อสร้างเครือข่ายและองค์กรต้นแบบขับเคลื่อนสังคมสู่สังคมสุขภาวะทางปัญญา

      ทั้งนี้ โครงการได้มีการวางรูปแบบกิจกรรมและกระบวนการดำเนินงาน 4 แผนงานด้วยกัน คือ 

1) กิจกรรมปฏิบัติการผ่านประสบการณ์ตรงเพื่อเข้าถึงสุขภาวะ

2)งานพัฒนาศักยภาพและเชื่อมร้อยภาคีเครือข่าย

3)งานติดตามและจัดการความรู้ และ

4) งานสื่อสารรณรงค์ 

      โดยมีศูนย์จิตตปัญญาศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดลเป็นผู้รับผิดชอบในประเมินผลและส่งเสริมการเรียนรู้ผ่านการติดตามการดำเนินงานของโครงการตั้งแต่ระยะเริ่มต้นดำเนินงาน ติดตามและเก็บรวบรวมข้อมูลในแต่ละขั้นตอนของการดำเนินงานผ่านการสังเกตแบบมีส่วนร่วม การสัมภาษณ์กลุ่มย่อย (Focus Group) การสัมภาษณ์แบบเชิงลึกในบุคคล (In-depth interview) รวมถึงการวิเคราะห์เชิงเอกสาร พร้อมทั้งร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันและเสนอความคิดเห็นอันนำไปสู่ข้อเสนอแนะที่สามารถนำไปใช้ในการปรับปรุงการดำเนินงานแก่คณะทำงานของโครงการฯ และองค์กรภาคี

      ผลของการประเมิน พบว่า รูปแบบกิจกรรมและกระบวนการเรียนรู้ ที่เกิดขึ้นในโครงการเป็นกิจกรรมที่เอื้อให้ผู้เข้าร่วมได้ตระหนักถึงแนวคิดการทำบุญที่ถูกต้องผ่านงานจิตอาสาและเปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมได้สำรวจและพัฒนาจิตใจของตนเอง คณะทำงานโครงการฯ สามารถบรรลุเป้าหมายในการสร้างพื้นที่ยุทธศาสตร์ใหม่จำนวน 6 แห่ง ประกอบด้วยศูนย์การเรียนรู้สุขภาวะ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) วัดอนงคาราม วัดบรมนิวาสและวัดราชาธิวาส โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์และโรงพยาบาลศิริราช รวมถึงองค์กรภาคีใหม่ 4 องค์กร คือ มูลนิธิส่งเสริมเด็กและพัฒนาเยาวชน มูลนิธิเพื่อเด็กพิการ กลุ่มภูเขาลูกจิ๋ว และโครงการจากใจสู่ใจฯ ศูนย์จิตตปัญญาศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล 

      ปัจจัยของความสำเร็จที่สำคัญยิ่ง คือ ความสัมพันธ์อันดีระหว่างคณะทำงานโครงการฯ ผู้เข้าร่วมและองค์กรภาคี และการเปิดพื้นที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน อันนำไปสู่ทัศนคติเชิงบวกและแรงจูงใจที่อยากร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการขับเคลื่อนวัฒนธรรมการทำบุญด้วยจิตอาสาให้เป็นที่รับรู้ของสังคมในวงกว้าง

        ข้อเสนอแนะเพื่อปรับทิศทางในอนาคต คือ

1) การวางแผนยุทธศาสตร์และงบประมาณสำหรับขับเคลื่อนเรื่องขยายการรับรู้วัฒนธรรมฉลาดทำบุญสู่กลุ่มนิสิตนักศึกษาและบุคลากรในสถาบันอุดมศึกษาทั่วประเทศ

2) การออกแบบกิจกรรมระยะสั้นที่หลากหลาย

3) พัฒนาแผนยุทธศาสตร์และงบประมาณด้านการสื่อสารร่วมกับองค์กรสื่อสารมวลชน

4) การสร้างยุทธศาสตร์กิจกรรมผ่านประสบการณ์ตรงร่วมกับวัดและโรงพยาบาล และ

5) วางแผนการจัดการองค์ความรู้ร่วมกับองค์กรภาคี